Nu in de wijngaard: de bloei - misschien wel het spannendste moment van het jaar

Niet spectaculair om te zien - maar hier begint de oogst van morgen.

Als je ooit tussen de wijnranken wandelt in mei of juni, zou je wel eens kunnen denken: “Er gebeurt precies niet zoveel.”

Geen druiven te zien. Geen uitbundige kleuren. Geen romantische bloesems zoals in een boomgaard.

En toch. Voor de wijnboer is dit misschien wel één van de spannendste momenten van het hele jaar. Want: de wijnstok staat in bloei.

Geen spectaculaire bloemen — maar wél grote gevolgen

De bloei (floraison, in het Frans) gebeurt op het noordelijke halfrond meestal tussen eind mei en midden juni. Op het zuidelijke halfrond loopt de wijncyclus ongeveer een half jaar verschoven, waardoor de bloei daar doorgaans in november of december plaatsvindt.

Het bijzondere? Je merkt het misschien niet eens. De bloempjes van een wijnstok zijn klein, groen en bijzonder onopvallend. Geen kleurenpracht, geen opvallende bloemblaadjes. Je wandelt er zo voorbij zonder te beseffen dat de druiven eigenlijk volop “aan het bloeien” zijn.

En toch is dit het moment waarop de basis wordt gelegd voor de komende oogst. Want: niet elk bloempje wordt automatisch een druifje.

Waarom de wijnboer zenuwachtig naar de lucht kijkt

Tijdens de bloei heeft de wijnstok vooral nood aan één ding: warmte.

En liefst ook: droog weer.

Veel regen, koude of harde wind tijdens deze periode kunnen de vruchtzetting verstoren. Dat betekent concreet dat sommige bloempjes geen druiven worden. Minder druiven = minder opbrengst.

Voor een wijnboer kan een slechte bloei dus een serieuze financiële tegenvaller betekenen - nog vóór de zomer goed en wel begonnen is. Het verklaart waarom wijnboeren in deze periode nét iets vaker naar de weersvoorspellingen kijken dan naar hun mailbox.

Wijnboeren rekenen vanaf de bloei

De bloei is ook een belangrijk ijkpunt in de wijngaard. Zodra de eerste bloemen verschijnen, begint de wijnboer vaak te tellen. Want tussen bloei en oogst zit - voor een bepaalde druivensoort in een bepaalde regio - verrassend veel regelmaat.

Sommige wijnmakers rekenen simpelweg met 100 dagen na de bloei, maar dat verschilt per druif en streek. Zo rekent men bijvoorbeeld in de Bourgogne voor Pinot Noir vaak ongeveer 100 dagen tussen bloei en pluk, terwijl Merlot in Bordeaux eerder richting 110 dagen gaat.

Uiteraard blijft de natuur baas: warmte, zonuren en regen kunnen nog heel wat beïnvloeden. Maar de bloei geeft wel een eerste indicatie van wanneer de oogst eraan komt. Een vroege bloei? Dan beginnen wijnboeren voorzichtig te dromen van een vroege pluk.

Wist-je-dat ... druiven meestal geen bijen nodig hebben?

Hier komt een kleine verrassing van de natuur: hoewel bloemen ons spontaan aan bijen doen denken, heeft de wijnstok die meestal helemaal niet nodig. De meeste druivenrassen zijn namelijk zelfbestuivend: één bloemetje bevat zowel mannelijke als vrouwelijke onderdelen en kan zichzelf bevruchten.

Geen bijenstress dus.

Misschien verklaart dat ook waarom die bloempjes zo bescheiden zijn. Geen nood om insecten te lokken met opvallende kleuren of grote kroonbladeren.

Maar… ze zouden heerlijk ruiken

In de literatuur lees ik dat een wijnbloesem een opvallend aangename geur heeft. Sommigen spreken zelfs van een licht afrodisiatische geur.

Ik moet eerlijk toegeven: ik heb het zelf nog nooit bewust geroken. Het is mij helaas nog niet op het juiste moment ingevallen om aan zo’n onooglijk groen bloempje te gaan snuffelen.

Maar goed - ik heb het alvast op mijn bucket list gezet. (Het helpt om haalbare projecten op je bucket list te zetten: het hoeft niet altijd die marathon of een trip naar Santiago de Compostella te zijn).

Waarom dit eigenlijk best een mooi moment is

In mijn vorige blog schreef ik dat wijn niet moeilijk hoeft te zijn - maar dat er achter het glas vaak een verrassend verhaal schuilt. De bloei is daar een mooi voorbeeld van.

Op het eerste gezicht gebeurt er niets. Maar diep in die ogenschijnlijk saaie, groene wijngaard wordt in stilte beslist hoeveel druiven er straks zullen hangen, wanneer er geoogst wordt en - heel voorzichtig - hoe het wijnjaar zich misschien zal ontwikkelen.

Dus als iemand binnenkort zegt: “In de wijngaard gebeurt nu nog niet zoveel…”

Dan heeft hij deze blog niet gelezen.